Şeker: Bilimsel Üretimin Temelinde Etik ve Sorumluluk Var

TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, Dokuz Eylül Üniversitesi’nde “Akademik Sorumluluk ve Saygınlık” başlıklı bir konferans verdi. Şeker, konuşmasında bilimsel çalışmaların etik ilkeler doğrultusunda yürütülmesinin, yapay zekânın akademik hayattaki yeri ve üniversitelerin toplumsal sorumluluğu gibi başlıkları ele aldı.

Etik İlkeler ve Bilimsel Sorumluluk

Şeker, akademik çalışmaların doğruluk, güvenilirlik, özgünlük ve şeffaflık ilkeleri üzerine kurulması gerektiğini belirtti. Ortak çalışmalarda katkıların hakkıyla tanınmasının ve bilimsel sonuçların önyargısız değerlendirilmesinin önemine dikkat çekti. Akademisyenlerin yalnızca bilgi üretmekle yetinmeyip, bu birikimi toplumsal gelişime katkı sağlayacak biçimde değerlendirmekle yükümlü olduğunu ifade etti.

Yapay Zekâ ve Akademik Dürüstlük

Yapay zekâ teknolojilerinin hızlı gelişiminin etik, hukuki ve toplumsal sorunları da beraberinde getirdiğini kaydeden Şeker, kaynak gösterilmeden yapay zekâ çıktısı kullanılmasını, güvenilir olmayan kaynakların ortaya çıkmasını ve yapay zekâ desteğinin şeffaf biçimde belirtilmemesini akademik dürüstlük açısından sorun olarak değerlendirdi. Yapay zekânın destekleyici bir araç olduğunu, bilimsel ürünün doğruluğunun ise araştırmacının sorumluluğunda bulunduğunu vurguladı. Ayrıca insan haklarının, mahremiyetin, güvenliğin, şeffaflığın ve hesap verebilirliğin bu teknolojilerde gözetilmesi gerektiğini belirtti.

Üniversitelerin Rolü ve Türkiye’nin Bilim Vizyonu

Şeker, üniversitelerin eğitim-öğretim, araştırma ve toplumsal katkı olmak üzere üç temel işlevi olduğuna işaret etti. Değişen bilimsel koşullara uyum, eğitimde niteliğin korunması ve nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesinin önemini vurguladı. Türkiye’nin geleceğinin bilim, teknoloji, eğitim ve akademi alanlarındaki nitelikli çalışmalarla şekilleneceğini ifade etti. Araştırmacıların desteklenmesi, uluslararası iş birliklerinin geliştirilmesi, Ar-Ge yatırımlarından etkin sonuç alınması ve Türk dünyasındaki bilim akademileri arasındaki iş birliklerinin güçlendirilmesi gerektiğini belirtti.

TÜBA’nın Programları

Konuşmasında TÜBA’nın bilimsel çalışmaları desteklemeye yönelik programlarına da yer veren Şeker; Üstün Başarılı Genç Bilim İnsanlarını Ödüllendirme Programı (GEBİP), Bilimsel Telif Eser Ödülleri Programı (TESEP), TÜBA-TEKNOFEST Doktora Bilim Ödülleri ve Türk-İslam Bilim Kültür Mirası Projesi’nin Türkiye’nin bilimsel birikimine katkısını aktardı. Konuşmasını, bilim insanlarının bilgi üretirken etik ilkeleri gözetmeleri, sürekli öğrenmeye açık olmaları ve bilimsel birikimi toplum yararına değerlendirmeleri gerektiği yönündeki çağrısıyla tamamladı.