Türkiye-İtalya İlişkileri İstanbul’da Tarih, Ticaret ve Bilim Diplomasisiyle Masaya Yatırıldı

İstanbul Venedik Sarayı’nda (Palazzo di Venezia) “Türkiye-İtalya Ekonomik ve Ticari İlişkileri: Tarihsel Perspektif” başlıklı bir program düzenlendi. Programa TÜBA Konsey Üyesi ve İstanbul Teknik Üniversitesi eski Rektörü Prof. Dr. İsmail Koyuncu, TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker’i temsilen katıldı. Açılışta İtalya’nın Türkiye Büyükelçisi Giuseppe Manzo ile Koyuncu protokol konuşmaları yaptı.

Tarihsel bağlar ve ortak geçmiş vurgusu

Koyuncu, iki ülke arasındaki ilişkilerin yalnızca güncel diplomatik temaslara ve ticari anlaşmalara dayanmadığını, Akdeniz’in ortak tarihinden ve yüzyıllara yayılan ticaret ağlarından beslenen çok katmanlı bir geçmişe sahip olduğunu belirtti. Osmanlı dönemindeki kapitülasyonlardan 19. yüzyıldaki ticari ve mali ilişkilere uzanan bu geçmişin, günümüzdeki iş birliklerinin temelini oluşturduğu ifade edildi.

Konuşmada, 1963 yılında imzalanan Ankara Anlaşması’nın ilişkilerdeki önemli dönüm noktalarından biri olduğu hatırlatıldı. Koyuncu, TÜBA tarafından yayımlanan İtalyan Elçi Raporları (1512-1789) adlı eserin Venedik ve Vatikan arşivlerindeki belgelerden yararlanılarak hazırlandığını ve Osmanlı-İtalyan ilişkilerinin siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel boyutlarına ışık tuttuğunu aktardı.

Bilim diplomasisi ve ortak projeler

Türkiye ile İtalya arasındaki akademik iş birliklerine de değinen Koyuncu, Roma’da katıldığı Avrupa Birliği destekli Water4All projesi hakkında bilgi verdi. Projede atıksu geri kazanımı ve bunun yaşam boyu etkilerinin araştırılması hedefleniyor. Koyuncu, İtalyan ortaklarla yeni proje başvuruları yapıldığını da açıkladı.

TÜBA’nın İtalya’daki Accademia Nazionale dei Lincei ile ilişkilerine ve iki ülkenin bilim akademileri arasında imzalanan Mutabakat Zaptı’na dikkat çeken Koyuncu, iklim değişikliği, su kaynaklarının korunması, enerji güvenliği ve yapay zekâ gibi küresel sorunlarda uluslararası bilimsel iş birliklerinin belirleyici olacağını ifade etti. Bu çerçevede 19-20 Mart 2027 tarihlerinde TÜBA ev sahipliğinde İstanbul’da düzenlenmesi planlanan Dünya Bilim Forumu’na (World Science Forum) işaret edildi.

Akademisyenlerin sunumları

Açılış konuşmalarının ardından Gaetano Sabatini modern dönemde Osmanlı kapitülasyonlarını, Giampaolo Conte ise 19. yüzyılın ikinci yarısındaki ticari ve mali ilişkileri ele aldı. ODTÜ’den Ebru Boyar, Geç Osmanlı İstanbul’unda Guillaume de Bondini ve La Turchia / La Turquie gazetesi üzerine sunum yaptı. Alessandro Albanese Ginammi, Türkiye-İtalya ticari ilişkilerini ve 1963 tarihli anlaşmayı değerlendirdi. Lelio Iapadre ise Avrupa Birliği bağlamında ilişkilerin güncel durumu ve geleceğine dair görüşlerini paylaştı. Programın kapanış değerlendirmelerini Gaetano Sabatini yaptı.